بلندمرتبه‌سازی به معنای نادیده گرفتن مخاطرات زلزله نیست

به گزارش ریال آنلاین، در سال‌های اخیر، موضوع «تاب‌آوری شهری» و توازن میان توسعه فضایی و ایمنی در برابر مخاطرات طبیعی، به یکی از چالش‌های اصلی مدیریت شهری تبدیل شده است. در همین راستا، برخی ابهامات درباره ایمنی ساختمان‌های بلندمرتبه در برابر زلزله و نحوه انطباق مطالعات مخاطرات طبیعی با برنامه‌های توسعه شهری مطرح می‌شود. غلامرضا کاظمیان، معاون شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی، ضمن تاکید بر اجباری بودن مطالعات مخاطرات برای همه طرح‌های شهرسازی، به تشریح رویکرد فنی این وزارتخانه در خصوص ساخت‌وسازهای بلندمرتبه و حساسیت‌های ژئوتکنیکی در شهرهای شمالی پرداخت.

وی اظهار داشت: مطالعات مخاطرات طبیعی، از جمله زلزله، فرونشست و پهنه‌های گسلی، جزء لاینفک و الزامات قطعی در همه طرح‌های شهرسازی است. این‌گونه نیست که این مطالعات به‌صورت موازی یا تشریفاتی انجام شود؛ بلکه خروجی همین مطالعات است که مبنای پیشنهادهای شهرسازی قرار می‌گیرد.

کاظمیان خاطرنشان کرد: ما در همه طرح‌ها، ابتدا مخاطرات را شناسایی و مکان‌یابی می‌کنیم و سپس بر اساس همان یافته‌ها، ضوابط ساخت‌وساز را تعیین می‌کنیم. در واقع، توسعه شهری ما کاملا متناسب با میزان خطرپذیری هر منطقه پیش می‌رود.

وی ادامه‌داد: باید توجه داشت که بلندمرتبه‌سازی به‌معنای افزایشِ بی‌ضابطه تراکم در همه جای شهر نیست. برای مثال، در بسیاری از شهرهای شمال کشور، بلندمرتبه‌سازی تنها برای حدود ۳ درصد از مساحت محدوده پیشنهاد می‌شود.

معاون وزیر راه و شهرسازی اضافه‌کرد: محدوده‌هایی که با مخاطرات طبیعی بالا مواجه هستند، معمولا مساحت کمی دارند و در مطالعات دقیق، این پهنه‌ها کاملا مشخص و محدود می‌شوند. ما در این مسیر، «انطباق دقیق» مطالعات مخاطرات با ضوابط ساخت را با وسواس دنبال می‌کنیم تا هیچ‌گونه اهمالی در ایمنی صورت نگیرد.

وی در پاسخ به اینکه شهرهای شمالی مانند رشت و بندرانزلی به دلیل شرایط خاص خاک و نزدیکی به گسل‌ها، از حساسیت ویژه‌ای برخوردارند. برای این شهرها چه ملاحظات خاصی در نظر گرفته شده است؟ گفت: در شهرهای رشت و بندرانزلی، با توجه به حساسیت‌های ویژه زلزله و وضعیت خاک، تأکید ویژه‌ای بر انجام مطالعات دقیق ژئوتکنیک داشته‌ایم. به همکاران در سطوح مختلف طرح‌های شهری ابلاغ شده است که رعایت ملاحظات ژئوتکنیکی، نه یک توصیه، بلکه یک «الزام غیرقابل عدول» است.

کاظمیان تصریح کرد: این تأکیدات موجب شده است تا در همه مراحل تهیه طرح، پایداری زمین و سازه به عنوان خط قرمز شهرسازی لحاظ شود.

وی همچنین در خصوص اینکه برخی تصور می‌کنند هرچه تعداد طبقات کمتر باشد، ایمنی ساختمان در برابر زلزله بیشتر است، توضیح‌داد: این یک باور عامیانه است که از منظر فنی و تخصصی لزوما درست نیست. متخصصان زلزله تأکید دارند که بین تعداد طبقات و میزان زلزله‌خیزی، رابطه معکوسِ ساده‌انگارانه‌ای وجود ندارد. به‌عبارت‌دیگر، این‌گونه نیست که با افزایش شدت احتمالی زلزله، لزوما باید طبقات را کاهش داد.

این مقام مسئول تاکید کرد: مساله اصلی، «محاسبات دقیق سازه‌ای» است. بر اساس مطالعات مهندسی، برای هر پهنه با هر شدتی از مخاطره، می‌توان تعداد طبقات مناسب و ایمن را تعریف کرد؛ به‌گونه‌ای که مجموع ملاحظات فنی، پایداری ساختمان را تضمین کند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: رویکرد ما در وزارت راه و شهرسازی، تکیه بر همین دانش فنی و استانداردهای مهندسی است تا هم توسعه شهری متوقف نشود و هم ایمنی شهروندان در بالاترین سطح تامین گردد.