رفتن به محتوای اصلی
ریال آنلاین
تحریریه ریال آنلاینخبر دقیق، روایت روشن، اقتصاد بدون ابهام
رصد لحظه‌ای
?>

به دنبال توافقی خوب، شرافتمندانه و عزتمندانه هستیم

مدیریت ۸ دقیقه مطالعه ۱۱ بازدید
تلگرامواتس‌اپ

سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در گفت‌وگویی با روزنامه ایران، با تشریح روند مذاکرات، طرح پیشنهادی ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، مواضع تهران در پرونده هسته‌ای و تحولات منطقه‌ای، تأکید کرد که مسیر دیپلماسی همچنان باز است، اما دستیابی به توافق باید با تأمین منافع ملی و تضمین پایداری آن همراه باشد.
وی با اشاره به روند مذاکرات پیشین و یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، اظهار داشت: برای دستیابی به آن تفاهم تلاش زیادی صورت گرفت و هر دو رئیس‌جمهور متن توافق را امضا کردند، اما پس از نقض یکی از بندهای مهم آن از سوی آمریکا، شرایط به سمت درگیری پیش رفت و انگیزه ادامه مسیر بر مبنای آن تفاهم از بین رفت. به همین دلیل، یادداشت تفاهم اسلام‌آباد در حال حاضر موضوعیت اجرایی ندارد، اما تعهدات آمریکا در آن و اصل اجرای این تعهدات برای فراهم‌کردن زمینه توافق نهایی همچنان مورد توجه ایران است.
عراقچی افزود: بر اساس تعهدات مطرح‌شده در تفاهم اسلام‌آباد و همچنین موضوعات جدیدی مانند تحریم‌های تازه آمریکا و ضرورت لغو آن‌ها، طرحی هفت‌روزه تنظیم شد که در آن قرار بود آمریکا طی پنج یا شش روز نخست تعهدات خود را اجرا کند، ایران در روز ششم تنگه هرمز را بازگشایی کند و از روز هفتم مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی آغاز شود.
وی با بیان اینکه این طرح در اوایل مهرماه از طریق واسطه قطری به آمریکا ارائه شد، گفت: در جریان رفت‌وآمدهای دیپلماتیک، واسطه‌ها پیشنهادهایی از طرف آمریکایی منتقل کردند و اعلام شد که واشنگتن با برخی خواسته‌های ایران موافق است، اما مطالبات دیگری نیز دارد که باید در چارچوب توافق نهایی مورد گفت‌وگو قرار گیرد.
وزیر امور خارجه با اشاره به پیشنهاد واسطه‌ها برای کوتاه‌کردن زمان اجرای طرح، اظهار داشت: با توجه به محدودیت زمانی و نزدیک‌شدن به انتخابات آمریکا، پیشنهاد شد زمان‌بندی طرح فشرده‌تر شود و ما نیز مخالفتی نداشتیم. در نهایت، طرح هفت‌روزه به طرحی دوروزه تبدیل شد؛ به این صورت که آمریکا در روز نخست تعهدات خود را اجرا کند و ایران در روز دوم تنگه هرمز را بازگشایی کرده و مذاکرات آغاز شود.
عراقچی تصریح کرد: طرح دوروزه ایران همچنان روی میز است و اگر آمریکایی‌ها واقعاً برای دستیابی به توافق جدی باشند، این طرح می‌تواند زمینه لازم را برای رسیدن به توافق فراهم کند. با این حال، در این فاصله تحولات دیگری نیز رخ داده که باید درباره آن‌ها تعیین تکلیف شود.

آمادگی ایران برای گفت‌وگو درباره جزئیات اجرای طرح
وزیر امور خارجه با اشاره به اینکه تاکنون پاسخ مشخصی از طرف آمریکایی به طرح ایران دریافت نشده است، گفت: اگر آمریکا واقعاً خواهان توافق است، نخستین انتظار این است که موضع خود را اصلاح کند و اقدامات اعتمادساز لازم را انجام دهد تا اطمینان حاصل شود که این بار با جدیت وارد مسیر مذاکره شده است.
وی افزود: در صورت تحقق این شرایط، ایران آمادگی دارد درباره طرح پیشنهادی و نحوه اجرای آن گفت‌وگو کند. هفت شرط مطرح‌شده باید اجرا شود تا تنگه هرمز باز شود، اما درباره زمان‌بندی، چگونگی تنظیم تعهدات و جزئیات اجرایی، امکان مذاکره وجود دارد. حتی اگر طرف آمریکایی پیشنهادهایی درباره تغییر زمان‌بندی داشته باشد، موضوع قابل بررسی است؛ آنچه اهمیت دارد، تحقق مطالبات ایران است.
عراقچی با اشاره به فضای سیاسی داخل آمریکا و اختلاف دیدگاه‌ها درباره نحوه مواجهه با ایران، گفت: در ساختار سیاسی آمریکا جریان‌های مختلفی وجود دارند؛ برخی به دنبال جنگ هستند، گروهی مذاکره و دستیابی به توافق را راهکار می‌دانند و جریان دیگری نیز معتقد است به‌جای جنگ یا توافق، باید از طریق فشار اقتصادی و تحریم ایران را وادار به تسلیم کرد.
وی با اشاره به نقش نتانیاهو و تلاش برخی جریان‌ها برای سوق‌دادن آمریکا به سمت جنگ، افزود: در این فضای پیچیده، مواضع ترامپ نیز مرتب تغییر می‌کند و نمی‌توان تحولات سیاسی آمریکا را به‌سادگی ارزیابی کرد.

مواد هسته‌ای از کشور خارج نخواهد شد
وزیر امور خارجه در بخش دیگری از این گفت‌وگو، درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنی‌شده و راهکارهای احتمالی برای حل‌وفصل موضوع هسته‌ای، اظهار داشت: امکان دستیابی به یک فرمول برای حل این مسئله وجود دارد، اما دو خط قرمز مشخص داریم؛ نخست اینکه مواد هسته‌ای از کشور خارج نخواهد شد و دوم اینکه این ذخایر متناسب با نیازهای کشور مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
وی با اشاره به پیشنهادهای مطرح‌شده از سوی واسطه‌ها، گفت: برخی پیشنهادها قابل بررسی هستند و می‌توان درباره آن‌ها گفت‌وگو کرد. معتقدم در موضوع مواد هسته‌ای می‌توان به راه‌حلی منصفانه رسید که مبتنی بر منافع ملی باشد و نیازهای کشور را تأمین کند، اما این مسئله را نمی‌توان جدا از سایر موضوعات و به‌صورت منفرد بررسی کرد و باید در چارچوب یک بسته مورد توجه قرار گیرد.
عراقچی با اشاره به بحث‌های مطرح‌شده درباره تغییر دکترین هسته‌ای کشور، تأکید کرد: این موضوع بحثی جدی و راهبردی است که موافقان و مخالفان آن استدلال‌های خود را دارند و باید در فضای کارشناسی و نخبگانی مورد بررسی قرار گیرد. با این حال، موضع رسمی جمهوری اسلامی ایران در این زمینه تغییری نکرده است.
وی افزود: تصمیم‌گیری درباره موضوعات هسته‌ای در چارچوب سازوکارهای مشخص و با بررسی در کمیته مذاکرات شورای عالی و مراجع مربوط انجام می‌شود و تصمیمات پس از طی مراحل قانونی به مرحله اجرا درمی‌آید.

توافق باید پایدار باشد و به بازگشت جنگ منجر نشود
عراقچی با تأکید بر اینکه وضعیت «نه جنگ، نه صلح» مطلوب ایران نیست، اظهار داشت: در سطوح عالی کشور نیز معتقدیم این وضعیت باید پایان یابد. راه خروج از شرایط فعلی، حرکت به سمت توافق است، اما توافق باید خوب، شرافتمندانه و عزتمندانه باشد و هیچ‌کس خواهان توافقی نیست که عزت کشور را زیر سؤال ببرد.
وی تصریح کرد: ایران در جنگ مقاومت کرد و اجازه نداد طرف مقابل به پیروزی برسد؛ بنابراین نمی‌توان در عرصه دیپلماسی به توافقی تن داد که نتیجه آن تقدیم پیروزی به طرف مقابل باشد. در هر توافقی، بده‌بستان وجود دارد و دو طرف باید امتیازاتی بدهند و امتیازاتی بگیرند، اما امتیازهایی که به طرف مقابل داده می‌شود نباید به‌گونه‌ای باشد که بتواند آن را پیروزی خود معرفی کند.
وزیر امور خارجه با اشاره به تجربه مذاکرات و درگیری‌های گذشته، افزود: طی دو سال گذشته چند بار در شرایط مذاکره قرار گرفتیم و در همان زمان با حمله و نقض توافق مواجه شدیم. بنابراین، اگر قرار است از وضعیت فعلی خارج شویم، باید به شرایطی برسیم که اطمینان داشته باشیم جنگ دوباره آغاز نخواهد شد و توافق بار دیگر نقض نمی‌شود.
وی خاطرنشان کرد: چه فایده‌ای دارد توافقی انجام دهیم که چند ماه بعد دوباره نقض شود و جنگ از سر گرفته شود؟ خروج از وضعیت «نه جنگ، نه صلح» و رسیدن به توافق مطلوب است، اما هر توافقی ارزش آن را ندارد که صرفاً برای پایان‌دادن به شرایط فعلی به آن تن بدهیم. باید پیچیدگی‌های این موضوع را به‌درستی درک کنیم و به توافقی پایدار برسیم.

صلح منطقه‌ای باید فراگیر و همراه با توسعه اقتصادی باشد
عراقچی با اشاره به تحولات منطقه و تلاش برخی کشورها برای میانجی‌گری، گفت: کشورهای منطقه از جنگ و پیامدهای آن تجربه‌های مهمی به دست آورده‌اند و بسیاری از آن‌ها خواهان جلوگیری از تکرار درگیری هستند. اما صلح پایدار تنها با توقف جنگ محقق نمی‌شود و باید فشار اقتصادی، تحریم و ناامنی نیز در منطقه پایان یابد.
وی افزود: نمی‌توان یک کشور یا بخشی از منطقه را در صلح و مسیر توسعه قرار داد، در حالی که بخش دیگری با جنگ، فشار و ناامنی مواجه باشد. صلح باید فراگیر باشد و رفاه و پیشرفت اقتصادی همه کشورهای منطقه را دربرگیرد.
وزیر امور خارجه با اشاره به ضرورت تقویت امنیت منطقه‌ای، اظهار داشت: یکی از درس‌های جنگ این است که کشورهای منطقه نمی‌توانند برای تأمین امنیت خود صرفاً به نیروهای خارجی متکی باشند. امنیت باید درون‌زا و مبتنی بر همکاری کشورهای منطقه باشد. حضور پایگاه‌های نظامی خارجی نیز لزوماً به تأمین امنیت منجر نمی‌شود و حتی ممکن است به عامل ناامنی تبدیل شود.
وی با تأکید بر ضرورت همبستگی منطقه‌ای، تصریح کرد: امنیت باید همه‌شمول باشد و نمی‌توان پذیرفت بخشی از منطقه در مسیر توسعه حرکت کند و بخش دیگری با جنگ و مشکلات اقتصادی مواجه باشد. صلح پایدار با رفاه، پیشرفت اقتصادی و همکاری منطقه‌ای ارتباط مستقیم دارد.

تداوم مسیر میانجی‌گری قطر و پاکستان
عراقچی با اشاره به فعالیت میانجی‌ها در ارتباط میان ایران و آمریکا، گفت: قطر و پاکستان همچنان در حال انتقال پیام‌ها، پیشنهادها و ایده‌های مختلف میان دو طرف هستند و این رفت‌وآمدها در چارچوب وظایف طبیعی میانجی‌گری انجام می‌شود.
وی افزود: ارتباطات و دیدارهای دیپلماتیک پنهانی نیست و مسیر فعلی میانجی‌گری همچنان ادامه دارد. در حال حاضر، دلیلی برای تغییر واسطه‌ها، کاهش تعداد آن‌ها یا اضافه‌کردن میانجی جدید نمی‌بینیم. پیام‌ها منتقل می‌شود و درباره پیشنهادها و گام‌های بعدی در مراجع مسئول کشور تصمیم‌گیری خواهد شد.
وزیر امور خارجه در پایان با تأکید بر اینکه ایران همچنان به مسیر دیپلماسی امید دارد، گفت: ما مرد دیپلماسی هستیم و همچنان به دیپلماسی امید داریم.

 

منبع خبر: روزنامه ایران

تلگرامواتس‌اپ